برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )

178

تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )

نه چندان كاملا به ندرت ، براى اعدام يك مقصر ( و يا اسير ) ، قلع و قمع « 69 » يا تبعيد « 70 » كليه خانواده وى به عمل مىآمد . براى انتقام از يك جنايت سياسى ، مانعى براى نابودى سراسر يك آبادى وجود نداشت . « 71 » امّا هميشه اعدام تنها ، براى فرونشاندن خشم قاضى و يا حاكم كافى به نظر نمىرسيد . خيلى عادى بود كه سر جنازه را ببرند و آن را يا به معرض نمايش بگذارند ، « 72 » يا به‌عنوان نشان پيروزى ( و يا « عدالت » ) براى ديگران بفرستند . « 73 »

--> - Friedrich Wilhelm konig : Relief und Inschrift des Konigs Dareios I . am Felsen von Bagistan , ( Leiden 1938 ) , S . 72 f . ( 69 ) . طبرى ، تاريخ 2 ، ص 1218 ( سال 91 ه / 710 م در مرو الروذ ) ؛ جوينى : تاريخ جهانگشا ، ج 3 ، ص 256 ( سال 653 ه / 1255 م اسماعيليان ) . ( 70 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 5 ، ص 188 ( سال 141 ه / 59 - 758 م ) . ( 71 ) . همان كتاب ، ج 9 ، ص 52 ( سال 389 ه / 999 م در قريه‌اى نزديك شيراز ) . - در يكى از اين موارد رئيس قبيله‌اى « كرد » پسر خود را براى انتقام در اختيار پدرى كه يكى از پسرانش در زندان او ( تصادفا ؟ ) فوت كرده بود ، قرار داد ، اما ديگرى آن‌قدر باگذشت بود كه از آن امر صرفنظر كند : ابن اثير : الكامل ، ج 9 ، ص 182 ( سال 437 ه / 46 - 1045 م ) . ( 72 ) . بلاذرى : فتوح البلدان ، ص 418 ( ساختن كله‌منار ( ؟ جوزقين ) در ترمذ در حدود سال 81 ه / 700 م ) ؛ تاريخ سيستان ؛ ص 207 ( سال 251 ه / 865 م در زرنگ : سرها و بدنها را جداگانه به نمايش گذاردند ) ؛ ابن اثير : الكامل ، ج 8 ، ص 39 ( سال 309 ه / 22 - 921 م ) ؛ راوندى : راحة الصدور ، ص 109 ( حدود سال 452 ه / 1060 م البساسيرى ) ؛ ص 261 ( سال 548 ه / 1153 م در مجمع اميران ، كشته‌ها را نشان دادند ) ؛ ابن صاعد : طبقات الامم ص 152 ، ( سال 2 - 601 ه / 1205 م غوريان ) . ( 73 ) . ابن اسفنديار : تاريخ طبرستان ، ص 105 ( حدود سال 60 ه / 680 م در طبرستان ) بلاذرى : فتوح البلدان ، ص 414 ( حدود سال 65 ه / 684 م در خوارزم ) ؛ همان كتاب ، ص 416 ( حدود سال 66 ه / 685 م در خراسان ) ؛ طبرى : تاريخ 2 ، ص 1021 و ابن اثير : الكامل ، ج 4 ، ص 171 ( سال 77 ه / 696 م اسراى خوارج به حجاج ) ؛ ابن اثير : الكامل ، ج 4 ، ص 192 ( سال 84 ه / 703 م ، حتى ژونبيل غير مسلمان [ از هياطله ؟ ] در شرق ايران ) ؛ تاريخ سيستان ، ص 117 ( سال 85 ه / 704 م در سيستان ) ؛ بلاذرى : فتوح البلدان ، ص 424 ( سال 97 ه / 16 - 715 م در خراسان ) ؛ ابن اثير : الكامل ، ج 5 ، ص 181 ( سال 138 ه / 56 - 755 م در رى ) ؛ همان كتاب ، ج 6 ، ص 142 ( سال 217 ه / 832 م سر يكى از حكام شورشى آذربايجان ) ؛ ابن اسفنديار : تاريخ طبرستان ، ص 193 ( سال 287 ه / 900 م در طبرستان ) ؛ گرديزى : زين الاخبار ، ص 31 ( سال 328 ه / 940 م ماكان ) ؛ ابن اثير : الكامل ، ج 8 ، ص 201 ( سال 359 ه / 970 م در كرمان ) ؛ بيهقى ؛ تاريخ ، ص 441 و بعد ( سال 425 ه / 1033 م نزديك لهاوور - لاهور در پاكستان امروزى ) ؛ راوندى : راحة الصدور ، ص 154 ( حدود سال 495 ه / 1102 م در خراسان ) ؛ محمد بن ابراهيم : تاريخ آل سلجوق ، ص -